Senaryonu Nasıl Satarsın? Türkiye'de Dosyadan Sözleşmeye Gerçek Süreç

Ducktylo | Yönetici14 Ağustos 2026

Bir senaryoyu satmak, bitmiş PDF'yi mümkün olduğunca çok yapımcıya göndermek değildir.

Gerçek süreç şunlardan oluşur: senaryoyu doğru paketlemek, projeyle gerçekten eşleşen yapımcıları bulmak, güvenli bir erişim yolu kurmak, ilgiyi görüşmeye taşımak ve hangi hakkı hangi koşulla verdiğini sözleşmede net yazmak.

Bu yazı her adımı Türkiye'deki güncel verilerle anlatıyor. Ücretler SENARİSTBİR'in Ocak 2026 çizelgesinden, hukuki çerçeve FSEK'ten, başvuru koşulları platformların kendi yönetmeliklerinden alındı.

Kısa cevap: Senaryo nasıl satılır?

Türkiye'de senaryo satmak için şu yedi adımı tamamlaman gerekir:

Projenin formatını ve hedef pazarını netleştir.
Senaryoyu yalnızca yazım açısından değil, sunum açısından da hazırla.
Logline, sinopsis, tretman ve proje dosyasından oluşan doğru pitch paketini kur.
Projene uygun yapımcıları filmografileri ve üretim ölçekleri üzerinden seç.
Senaryoyu hedef kurumun kabul yöntemine göre paylaş. İstenmeyen tam dosya gönderme.
Görüşmede yalnızca hikâyeyi değil, projenin neden üretilebilir ve izlenebilir olduğunu anlat.
Opsiyon, mali hak devri, ödeme, revizyon ve hakların geri dönüş koşullarını yazılı sözleşmeye bağla.

Bu sürecin herkes için geçerli, güvenilir biçimde ölçülmüş bir ortalama satış süresi yoktur. Üç ay, altı ay veya bir yıl gibi kesin süreler sektör verisi değil, kişisel deneyim tahminidir. Bu nedenle hedefin "kaç ayda satarım" sorusuna cevap bulmak değil, her aşaması takip edilebilen bir satış hattı kurmak olmalı.

Önce şu ayrımı yap: Senaryo satmak tam olarak ne demek?

Gündelik dilde her anlaşmaya senaryo satışı deniyor. Oysa aynı ifade, birbirinden çok farklı üç işlemi anlatabilir.

1. Opsiyon anlaşması

Yapımcı, belirli bir süre boyunca projeyi geliştirmek, fon aramak, kanala veya platforma sunmak ve olası yapım için değerlendirmek üzere münhasır bir hak alır. Senaryo hemen ve bütünüyle satılmış olmaz. Süre, opsiyon bedeli, uzatma hakkı ve proje hayata geçmezse hakların ne zaman yazara döneceği sözleşmede yazmalıdır.

SENARİSTBİR'in Ocak 2026 çizelgesi, dizi proje dosyaları için 12 aylık opsiyon ve geliştirme süresi öneriyor. Ardından proje dosyası bedelinin yüzde 50'si karşılığında iki kez altışar aylık uzatma öngörülüyor. Bu bir meslek birliği tavsiyesidir, her proje için kendiliğinden doğan yasal süre değildir. Sözleşmeye yazılmadıkça otomatik olarak uygulanmaz.

2. Mali hakların devri veya kullanım izni

Yapımcıya senaryoyu çoğaltma, uyarlama, yayınlama, dijital platformlarda kullanma ya da başka ülkelere lisanslama gibi belirli mali haklar verilir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 52. maddesi uyarınca mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olması, devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

"Tüm haklar süresiz ve sınırsız devredilmiştir" cümlesi, kısa olduğu için iyi bir sözleşme maddesi değildir. Süre, ülke, dil, mecra, münhasırlık, bölüm veya film sayısı, yeniden çevrim, devam hikâyesi, yan karakter projesi ve ticari ürün hakları tek tek konuşulmalıdır.

3. Sipariş üzerine yazım

Yapımcı mevcut bir fikir, kitap, format veya proje için yazardan senaryo yazmasını ister. Burada pazarlığın konusu yalnızca hazır bir eserin bedeli değildir. Tretman, taslaklar, revizyonlar, yeniden yazım, teslim takvimi, ekip yapısı ve yaratıcı katkının nasıl kredilendirileceği de masadadır.

Bu ayrım neden önemli? Çünkü "proje dosyası için ödeme aldım, artık hikâye kimin" sorusunun cevabı ödeme dekontunda değil, imzalanan sözleşmenin kapsamındadır.

Senaryon gerçekten satışa hazır mı? Yedi soruluk kontrol

Bitmiş metin, sunuma hazır proje demek değildir. İkisi farklı şeyler.

Gönderimden önce şu yedi sorunun hepsine tek ve net cevap verebilmelisin.

Format ne? Uzun metraj, kısa film, ulusal kanal dizisi, dijital dizi, günlük dizi veya dikey dizi mi?
Tür ve ton ne? "Dram" tek başına yeterli değildir. Aile draması mı, suç draması mı, kara komedi mi?
Merkezdeki dramatik problem ne? Baş karakter ne istiyor, önünde ne var ve kaybederse ne olur?
Projenin aşaması ne? İlk taslak mı, revize edilmiş tam senaryo mu, yalnızca tretman mı?
Hak zinciri temiz mi? Hikâye özgün mü? Kitap, gerçek kişi, haber, müzik veya başka bir eserden yararlanılıyorsa gerekli izinler var mı?
Hangi yapım modeliyle eşleşiyor? Bağımsız festival filmi, ulusal kanal işi ve global dijital platform projesi aynı biçimde paketlenmez.
Karşı taraftan istediğin bir sonraki adım ne? Dosyanın okunması mı, geliştirme görüşmesi mi, yapımcı ortaklığı mı, opsiyon teklifi mi?

Bu sorulardan biri cevapsızsa sorun çoğu zaman hikâyenin kötü olması değil, projenin henüz konumlandırılmamış olmasıdır.

Yapımcıya gönderilecek proje dosyasında ne olmalı?

Yapımcıya sunulan şey yalnızca senaryo değildir. Farklı okuma anlarına hizmet eden bir proje paketidir. İlk temasta paketin tamamını göndermek zorunda değilsin. Ancak talep geldiğinde her parça hazır olmalı.

Uzun metraj film için temel pitch paketi

Belge	Ne işe yarar?	Pratik kapsam
Logline	Projenin merkezindeki karakteri, çatışmayı ve riski tek bakışta anlatır.	Genellikle 1 cümle. Slogan değil, hikâye bilgisi içermeli.
Kısa sinopsis	E-posta, başvuru formu ve ilk değerlendirme için hızlı özet sağlar.	1 paragraf. Ana karakter, tetikleyici olay, hedef ve temel engel.
Uzun sinopsis	Hikâyenin tamamını, sonu dahil, açıklar.	Çoğu başvuruda 1 sayfa veya karakter sınırı. Hedef kurumun kuralı esas alınır.
Tretman	Filmin dramatik akışını, karakter dönüşümünü ve önemli sahneleri gösterir.	Türkiye'deki başlıca pitching platformlarında sıklıkla 7-15 sayfa istenir.
Tam senaryo	Projenin yazım kalitesini ve uygulanabilirliğini gösterir.	Sektör standardına uygun, numaralı ve okunaklı PDF.
Yazar veya yönetmen görüşü	Neden bu hikâye, neden şimdi, neden ben sorularını cevaplar.	Genellikle 1 sayfayı aşmayan kişisel ve somut metin.
Pitch deck veya moodboard	Tonu, dünyayı ve görsel yaklaşımı görünür kılar.	Referans görseller, renk ve atmosfer, karakter ve mekân yaklaşımı. Süslü özet değil.
Biyografi ve filmografi	Ekibin projeyi taşıyabilecek deneyimini gösterir.	Kısa, doğrulanabilir ve ilgili işler odaklı.
Hak zinciri özeti	Projenin yapım önünde hak engeli bulunmadığını gösterir.	Özgün eser beyanı. Varsa uyarlama, gerçek kişi, arşiv ve müzik izinlerinin durumu.
Yapım çerçevesi	Hikâyenin üretim ölçeğini görünür kılar.	Ana mekânlar, dönem, kalabalık sahneler, VFX, çocuk ve hayvan oyuncu gibi bütçe sürücüleri.

Bu liste rastgele oluşturulmuş bir ideal dosya değildir. 2026 Köprüde Buluşmalar Film Geliştirme Platformu şunları istedi: logline, sinopsis, 7-15 sayfalık tretman, yönetmen ve yapımcı görüşü, izleyici hedefleri, ekip biyografileri, finans planı, finans stratejisi, moodboard ve moodreel. Belgelerin Türkçe ve İngilizce hazırlanması da başvuru koşulları arasındaydı.

Başka bir deyişle sektör, yalnızca iyi yazılmış metni değil, geliştirilmiş ve anlatılabilir projeyi değerlendirir.

Dizi projesi için proje dosyası

Dizi sunumunda tek bölümün hikâyesi yetmez. Yapımcı, fikrin bir sezon boyunca motorunu koruyup koruyamayacağını görmek ister. Sağlam bir dizi dosyasında şunlar bulunur:

Dizinin adı, formatı, türü, bölüm süresi ve hedef mecrası
Tek cümlelik dizi önermesi ve kısa sinopsis
Dizinin dünyası ve tekrar eden dramatik motoru
Ana ve yardımcı karakterlerin hedefleri, çatışmaları ve sezon içindeki dönüşümleri
Pilot bölüm sinopsisi ve hazırsa pilot senaryo
Sezonun ana hikâye yayı
İlk 6 veya 13 bölüme ilişkin kısa bölüm akışları
Ton, hedef izleyici ve benzer yapımlardan nasıl ayrıştığı
Yaratıcı ekip ve projenin yapım ölçeğine ilişkin kısa çerçeve

SENARİSTBİR'in 2026 çizelgesinde de dizi proje dosyası aynı bileşenlerle tanımlanır: sinopsis, genel hikâye akışı, ilk 6 veya 13 bölümün hikâye taslakları, karakter analizleri ve seri evrenine ilişkin geliştirme belgeleri. İlk bölüm senaryosu ise ayrı bir iş kalemidir. Bu ayrım, ücret görüşmesinde özellikle önemlidir.

Senaryo formatı neden eleme sebebi olur?

Sektör standardı format, okuyanın metni tanıdık bir hızda okumasını sağlar. Standart dışı bir dosya ilk sayfada sinyal verir: bu kişi bu işi bilmiyor.

Temel ölçüler:

12 punto. Bir sayfanın ekran süresi satır aralığına göre değişir. Tek satır aralığında yaklaşık 1 dakika, 1,5 satır aralığında yaklaşık 45 saniye. Senaryonun kaç sayfa olması gerektiğini bu oran belirler.
Sahne başlığı. Türkçe senaryoda mekân için İÇ ve DIŞ, zaman için GÜN ve GECE kullanılır. Yaygın biçimler: 1 İÇ - SINIF - GÜN veya SAHNE 7 İÇ, GÜN, SINIF.
Her eylem cümlesi için yeni satır başı. Uzun tasvir blokları okuma hızını düşürür.
PDF olarak gönder. Word dosyası farklı bilgisayarlarda kayar, sayfa sayısı değişir.

Buradaki asıl sorun şu: çoğu senarist metni normal bir kelime işlemcide yazıyor. İçerik hazır olsa bile dosya sektör biçimine uymuyor. Bu, yeteneğin değil biçimin sorunu ama sonuç aynı, dosya okunmadan eleniyor.

Metnin standart formata dönüştürülmesi teknik bir iş. Yazım kalitesini değiştirmez, dosyanın okunabilirliğini değiştirir. Göndermeden önce halledilmesi gereken bir adım.

Göndermeden önce dış göz gerekir mi?

Kendi metnine dışarıdan bakamazsın. Aylarca üzerinde çalıştığın senaryoda hangi bilginin sayfada olmadığını, hangi sahnenin gereksiz olduğunu görmek zorlaşır.

Bu yüzden sektörde ayrı bir rol var. Senaryo doktoru veya dramaturg olarak adlandırılan kişi, metne rapor yazar. SENARİSTBİR'in Ocak 2026 çizelgesinde bu iş ayrı bir kalem olarak tanımlanır: senaryo bedelinin yüzde 10'u, senaryo bütçesinin dışında ve yapımcı tarafından ödenir.

Önemli bir ayrım var. Rapor yazan kişi görüşünü söyler, eser sahibi değildir ve telif hakkına sahip olmaz. Yani rapor almak hak paylaşmak anlamına gelmez.

Rapor genellikle şunlara bakar:

Yapı: kurulumların karşılığını alıp almadığı, sebep-sonuç zincirinin sağlamlığı
Karakter: kahramanın istediği ile ihtiyacı olan arasındaki fark
Diyalog: söylenmeyenin ağırlığı, bilgi boşaltma hataları
Piyasa: projenin kendi türü ve niyeti içinde tutarlı olup olmadığı

Bu değerlendirmeyi yapımcı da yapacak. Fark şu: onun raporu ret mektubu olarak gelir, senin aldığın rapor düzeltme fırsatı olarak.

İyi logline nasıl yazılır?

Logline bir afiş sloganı değildir. Okuyan kişinin hikâyenin dramatik mekanizmasını anlamasını sağlayan kısa bir karar aracıdır.

İyi bir logline çoğu zaman dört bilgi taşır:

Bizi hikâyeye sokan karakter
Düzeni bozan olay veya durum
Karakterin yapmak zorunda olduğu eylem
Başarısızlık halinde oluşacak risk

Çalışma kalıbı şöyle kurulabilir:

[Ayırt edici baş karakter], [düzeni bozan olay] sonrasında [somut hedefe ulaşmak] zorundadır. Aksi halde [özgül risk] gerçekleşecektir.

Bu bir doldur-boşalt formülü değil, teşhis aracıdır. Cümlede yalnızca tema varsa, örneğin "aile bağlarını anlatan duygusal bir hikâye" gibi, proje henüz dramatik olarak tarif edilmemiştir. Cümle bütün olay örgüsünü anlatıyorsa da logline görevini aşmıştır.

Screen Australia'nın hikâye geliştirme rehberi de logline'ı sloganla karıştırılmaması gereken kısa bir hikâye özeti olarak tanımlar. Senaryodaki problemi, eylemi ve riskleri görünür kılar.

Tam senaryoyu ilk e-postada göndermeli misin?

Her kuruma aynı cevap verilemez. Önce hedef yapımcının veya platformun açık gönderim politikasına bakmalısın. Bazı şirketler yalnızca talep ettikleri materyali inceler. Bazıları proje dosyası ister. Bazıları ise doğrudan gönderim kabul etmez.

Netflix, istenmemiş senaryo ve fikirleri doğrudan kabul etmediğini açıkça belirtir. Projelerin Netflix ile mevcut ilişkisi bulunan yapımcı, temsilci, avukat, menajer veya sektör yöneticileri üzerinden iletilmesi gerekir. Bu yalnızca Netflix'e özgü bir ayrıntı değil, erişim stratejisinin neden hikâye kadar önemli olduğuna dair iyi bir örnektir.

İlk temas için katmanlı paylaşım daha sağlıklı bir yöntemdir:

İlk mesaj: Projenin formatı, türü, logline'ı, aşaması ve neden o yapımcıyla eşleştiği.
Kısa paket: Talep veya kabul politikası uygunsa tek sayfalık sunum, kısa sinopsis ya da güvenli proje profili.
Okuma materyali: Tretman ve tam senaryo, karşı tarafın istediği biçimde.
Görüşme paketi: Pitch deck, sezon akışı, hak bilgisi ve yapım çerçevesi.

Böylece hem karşı tarafı istenmeyen büyük eklerle boğmazsın hem de projenin hangi aşamada, kim tarafından görüntülendiğini daha iyi yönetirsin.

Kısa bir ilk temas e-postası örneği

Konu: Uzun metraj psikolojik gerilim | 105 dk | Kuyu

Merhaba [İsim],

[Şirketin ilgili işi] ile projem arasındaki [tür, izleyici veya yapım yaklaşımı] kesişimi nedeniyle size ulaşıyorum.

Kuyu, [tek cümlelik logline]. Projenin revize edilmiş tam senaryosu ve 10 sayfalık tretmanı hazır. Uygun görürseniz kısa proje dosyasını ve güvenli okuma bağlantısını paylaşabilirim.

Kısaca ben: [yalnızca ilgili deneyim veya seçki bilgisi].

Teşekkürler, [Ad Soyad] [İletişim veya portföy bağlantısı]

Bu e-postanın gücü yaratıcı görünmesinden değil, karar için gerekli bilgiyi kısa ve kişiselleştirilmiş biçimde vermesinden gelir.

E-postanın çözemediği dört şey

İyi yazılmış bir e-posta seni kapıya kadar götürür. İçeride ne olduğunu göstermez.

Gönder tuşuna bastıktan sonra şunları bilemezsin:

Açıldı mı, okundu mu. Yanıt gelmemesi reddedildiği anlamına gelmez. Çoğu zaman dosya hiç açılmamıştır.
Kime iletildi. Ek bir kez gönderildikten sonra kaç kişiye iletildiğini, hangi klasörde durduğunu takip edemezsin.
Hangi versiyon dolaşıyor. Üç ay önce gönderdiğin taslak hâlâ birinde duruyor olabilir. Sen o metni çoktan revize etmişsindir.
Ne zaman takip edilmeli. Evrensel bir kural yok. Erken yazarsan ısrarcı, geç yazarsan unutulmuş olursun.

Bunlar e-postanın kötü kullanılmasından kaynaklanmıyor. E-posta tek yönlü bir araç. Dosyayı gönderir, geri bildirim taşımaz.

Bu yüzden e-postayı tek kanal olarak değil, kabul politikası uygun olan yerlerde kullanılan yollardan biri olarak düşün.

Doğru yapımcı nasıl bulunur?

Yanlış soru: hangi yapımcı büyük?

Doğru soru: hangi yapımcı bu projeyi gerçekten üretiyor?

En tanınmış şirket, senin senaryon için en doğru şirket olmayabilir. Hatta çoğu zaman değildir. Büyük şirketin masası zaten dolu.

Yapımcı eşleşme tablosu oluştur

Her aday için şu alanları doldur:

Eşleşme ölçütü	Bakılacak soru
Format	Şirket uzun metraj, dizi, kısa form veya belgesel üretiyor mu?
Tür ve ton	Son işleri senaryonun türü ve tonuyla örtüşüyor mu?
Ölçek	Dönem işi, tür sineması, bağımsız film veya yüksek bütçeli dizi deneyimi var mı?
Pazar	Ulusal kanal, yerli dijital, uluslararası platform veya festival ağına mı çalışıyor?
Güncellik	Son iki-üç yılda geliştirdiği veya yayımladığı işler var mı?
Erişim biçimi	Açık çağrı, başvuru formu, temsilci, tanıştırma veya doğrudan iletişim kanalı var mı?
Somut gerekçe	Bu şirkete neden yazdığını tek cümlede söyleyebiliyor musun?

Türkiye'de yapımcı araştırmasına başlamak için SE-YAP'ın üye ve eser listeleri, TESİYAP, FİYAB, festival katalogları ve güncel yapımların jenerikleri kullanılabilir. Sadece şirket adını değil, yaratıcı yapımcıyı ve geliştirme ekibini bulmaya çalış.

Basit bir puanlama kullan

Format, tür, ölçek, pazar ve güncellik başlıklarının her birine 0-2 puan ver:

0: Uyuşmuyor veya veri yok
1: Kısmi eşleşme
2: Güçlü ve kanıtlanabilir eşleşme

Sekiz ve üzeri puan alan yapımcılar ilk gruba girsin. Bu puan bir satış olasılığı değildir. Toplu gönderim yerine araştırılmış hedef listesi kurmanı sağlar.

Yapımcıya ulaşmanın en gerçekçi yolları

Tek bir doğru kanal yoktur. Projenin türüne ve kariyer aşamana göre birkaç yolu birlikte yürütmek gerekir.

1. Açık çağrılar ve sektör platformları

Açık çağrı en temiz erişim yollarından biridir. Çünkü yapımcı veya kurum, o anda ne aradığını kendisi söylüyor. Tahmin etmiyorsun, kapıyı zorlamıyorsun.

Senaryonu bir platform üzerinden paylaşıyorsan, o platformun sana ne gösterdiğine bak. E-postanın çözemediği dört sorunun karşılığı burada bulunur:

Erişim kaydı. Kimin, ne zaman, hangi versiyona baktığını görebiliyor musun?
Versiyon kontrolü. Yeni taslak yüklediğinde eski dosya dolaşımda kalıyor mu, yoksa tek geçerli metin mi var?
Görüntüleme sınırı. Dosya indirilebiliyor mu, yoksa yalnızca görüntülenebiliyor mu?
Aranabilirlik. Yapımcı senin projeni arayarak bulabiliyor mu, yoksa senin ona ulaşmanı mı bekliyor?

Son madde en çok atlananı. E-postada yön tek taraflıdır: sen ararsın. Yapımcının kendi ihtiyacına göre proje araması, senaristin her kapıyı tek tek çalmasından farklı bir şey.

Bunun için projenin doğru bilgilerle sınıflandırılmış olması gerekir. Format, tür, süre, aşama, hedef mecra. Bu bilgiler dosyanın içinde değil, dosyanın etiketinde durmalı ki arandığında bulunabilsin.

Platform kullanırken kontrol edeceğin şey şu: mesele PDF barındırmak değil, projenin bulunabilir ve kontrollü biçimde görüntülenebilir olması.

2. Film geliştirme ve pitching platformları

Köprüde Buluşmalar, Antalya Film Forum ve TRT 12 Punto gibi yapılar yalnızca ödül programı değildir. Projeyi geliştirme, yapımcı ortaklığı kurma, fon ve yayıncılarla görüşme fırsatı sağlar.

Bu alanların rekabeti yüksektir. 2026 Köprüde Buluşmalar Film Geliştirme Platformu'nda 103 proje arasından 9 proje seçildi. TRT'nin açıkladığı verilere göre 12 Punto 2026'ya 113 uzun metraj projesi başvurdu ve 12 finalist belirlendi. Bu oranlar bütün sektörün senaryo kabul oranı değildir, yalnızca bu iki seçkinin o yıla ait başvuru verileridir. Yine de proje paketinin ve yapımcı ortaklığının neden son dakikaya bırakılamayacağını gösterir.

Önemli bir ayrıntı var. Köprüde Buluşmalar'ın 2026 başvurularının projenin yapımcısı tarafından yapılması isteniyordu. 12 Punto uzun metraj başvuruları da yapım şirketlerine açıktı. Bu, senaristin çoğu zaman önce doğru yapımcıyı bulması gerektiğini gösteriyor. Bazı kapılar doğrudan senaryo ile yayıncı arasında değil, senarist-yapımcı-pazar zinciri üzerinden açılır.

3. Güvenilir tanıştırma

Ortak bir yönetmen, senarist, yapımcı, oyuncu veya sektör profesyonelinin tanıştırması mesajın okunma ihtimalini artırabilir. Ancak tanıştırma, zayıf dosyanın yerine geçmez. Aracı kişiden "senaryomu sat" istemek yerine, doğru kişiye kısa ve bağlamlı bir tanışma rica et.

4. Hedefli doğrudan iletişim

Şirket açıkça başvuru kabul ediyorsa resmî kanalı kullan. Açık politika yoksa tam senaryoyu ekleme. Projeyi birkaç cümleyle tanıt ve materyal göndermek için izin iste.

Genel e-postaya yazıyorsan bile mesajın neden o şirkete gönderildiği anlaşılmalı. Bu tek cümle, mesajını toplu gönderim yığınından ayırır.

Takip için evrensel bir 10. gün kuralı yoktur. Şirket süre belirtmişse ona uy. Belirtmemişse birkaç iş haftası sonra tek bir kısa mesaj makul. Bunu sektör verisi veya garanti gibi sunma.

Doğrudan iletişimin sınırı şu: gönderdikten sonra süreç senin elinden çıkar. Bu yüzden bu kanalı, kabul politikası açık olan yerlerde ve kişiselleştirebildiğin kadar kullan.

5. Kısa film, proof of concept ve seçkiler

Özellikle görsel tonu güçlü veya anlatması zor projelerde kısa bir proof of concept, yönetmenin önceki filmi ya da seçki başarısı projeye güven yaratabilir. Ama tanıtım videosu zayıfsa iyi senaryoya zarar da verebilir. Görsel materyal yalnızca gerçekten projenin tonunu ve ekip kapasitesini yükseltiyorsa hazırlanmalı.

Pitch görüşmesinde ne anlatılır?

Pitch, senaryoyu sahne sahne özetlemek değildir. Karşı tarafın şu sorulara cevap bulmasını sağlamaktır:

Hikâyenin özgün ve anlaşılır çekirdeği ne?
Bu proje kimin için?
Neden şimdi yapılmalı?
Neden bu yaratıcı ekip yapmalı?
Hangi formatta ve ölçekte üretilebilir?
Projenin şu anki aşaması ne?
Karşı taraftan beklenen karar veya katkı ne?

Sağlam bir sözlü sunum şu sırayla ilerleyebilir:

Kanca: Başlık, format, tür ve logline.
Hikâye: Ana karakter, çatışma, dönüşüm ve ton.
Neden bu proje: Güncellik, kişisel bağ veya özgün bakış.
İzleyici ve konum: Hedef kitle, benzer işler ve gerçek fark.
Yapım gerçekliği: Mekân, dönem, görsel yaklaşım ve büyük bütçe sürücüleri.
Projenin durumu: Hangi belgeler hazır, kimler bağlı, hangi haklar temiz.
Talep: Okuma, geliştirme, yapım ortaklığı, fon veya opsiyon görüşmesi.

"Şuna benziyor" demek tek başına değer önerisi değildir. Karşılaştırma yaptığında iki şeyi birlikte söyle: hangi izleyici davranışını paylaşıyorsun ve senin projen hangi temel noktada ayrışıyor?

Senaryoyu paylaşmadan önce telif hakkı nasıl korunur?

Türkiye'de telif hakkının doğması için noter veya kayıt-tescil zorunlu değildir. Hak, eser meydana getirildiğinde doğar. Ancak fikir ile eserin ifade edilmiş hâli aynı şey değildir. "Bir aşçı geçmişinden kaçarken suç örgütüne bulaşır" fikirdir. Özgün sahneler, karakter örgüsü, diyaloglar ve yazılı dramatik yapı ise eser niteliği taşıyabilir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın isteğe bağlı kayıt-tescil işlemi de hak yaratmaz. Bakanlığın kendi açıklamasına göre işlem beyana dayalıdır ve eseri kimin meydana getirdiğinin ispatını kolaylaştırır. Bu nedenle "tescil yaptırdım, artık kimse benzer fikir yazamaz" sonucu çıkarılamaz.

Sağlam bir delil ve paylaşım düzeni kur

Her önemli versiyona tarih ve sürüm numarası ver.
Yazar ve ortak yazar bilgilerini dosyada açıkça göster.
Kaynak dosyaları ve revizyon geçmişini düzenli sakla.
Uygunsa Kültür ve Turizm Bakanlığı isteğe bağlı kayıt-tescilini değerlendir.
Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısından alınan zaman damgasıyla dosyanın belirli bir tarihteki bütünlüğünü kayıt altına al.
Tam senaryoyu kontrolsüz ek yerine erişim kaydı tutan, mümkünse yalnızca görüntülemeye açık bir bağlantıyla paylaş.
Kimin, ne zaman, hangi versiyona eriştiğini kaydet.

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu zaman damgasını şöyle tanımlar: elektronik verinin belirli bir zamandaki üretim, değişim, gönderim, alım veya kaydını tespit etmek amacıyla elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından doğrulanan kayıt. Zaman damgası telif hakkını veren şey değildir. Tarih ve dosya bütünlüğü açısından delil düzenini güçlendiren araçlardan biridir.

NDA ise sihirli kalkan değildir. Bazı yapımcılar ilk değerlendirme aşamasında gizlilik sözleşmesi imzalamaz. Projenin paylaşımı gerçekten hassas bir iş ilişkisi veya özgün ticari bilgi içeriyorsa hukukçu görüşüyle NDA kullanılabilir. Fakat her ilk teması NDA şartına bağlamak erişimi gereksiz yere zorlaştırabilir.

Teklif geldiğinde sözleşmede nelere bakılır?

Bir yapımcının "ilgileniyoruz" demesi satış değildir. Aşağıdaki başlıklar yazılı ve anlaşılır hâle gelmeden projenin ekonomik sonucu belli değildir.

Sözleşme kontrol listesi

Eser ve versiyon: Hangi başlıklı, hangi tarihli metin sözleşmenin konusu?
İşin kapsamı: Proje dosyası, tretman, senaryo, diyalog, revizyon ve yeniden yazımın hangileri dahil?
Verilen haklar: İşleme ve uyarlama, çoğaltma, yayma, temsil ve dijital iletim haklarından hangileri veriliyor?
Mecra: Sinema, TV, yerli dijital, global dijital, sosyal medya ve yeni formatlar ayrı mı?
Coğrafya ve dil: Türkiye mi, dünya mı? Hangi diller?
Süre ve münhasırlık: Hak ne kadar süreyle ve yalnızca bu yapımcıya mı veriliyor?
Opsiyon: Başlangıç süresi, bedel, uzatma sayısı ve uzatma bedeli ne?
Satın alma ve yapım bedeli: Opsiyon kullanıldığında toplam bedel nasıl hesaplanacak?
Ödeme takvimi: Avans, teslim, onay, çekim veya yayın gibi hangi dönüm noktalarında ödeme yapılacak?
Revizyon: Kaç taslak dahil? Yeniden yazım ve rötuş ayrı iş mi? Geri bildirim ve teslim süreleri ne?
Kredi: Jenerikte isim, sıra, unvan ve tanıtım materyallerindeki kullanım nasıl olacak?
Türev haklar: Yeniden çevrim, devam filmi, öncül film, yan karakter dizisi, dikey dizi, oyun, kitap, ticari ürün ve reklam kullanımının bedeli ne?
Gelir payı: Hangi gelir üzerinden? Brüt mü net mi? Hangi masraflar düşülebilir?
Raporlama ve denetim: Satış ve lisans gelirleri yazara nasıl bildirilecek?
Hakların geri dönüşü: Proje yapılmazsa veya ödeme yapılmazsa haklar ne zaman ve nasıl geri dönecek?
Fesih ve uyuşmazlık: İhlalde bildirim, düzeltme süresi, yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk ne?

FSEK'in 16. maddesi, eser sahibine şeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetini bozan değişiklikleri engelleme imkânı verir. Ancak bu hükmü "senaryoda yapılacak her değişiklik için yazarın mutlak veto hakkı vardır" diye genellemek doğru değildir. Geliştirme ve yeniden yazım yetkisi, yaratıcı onay, isim kullanımı ve kredi mekanizması sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.

Sözleşmedeki tek bir "tüm haklar" cümlesi onlarca farklı gelir alanını etkileyebilir. İmzadan önce FSEK alanında çalışan bir hukukçunun metni incelemesi, sonradan hak aramaktan genellikle daha ucuz ve daha güvenlidir.

2026'da senaryo ücretleri ne kadar?

SENARİSTBİR'in Ocak 2026 taban fiyat çizelgesi, üyeler ve sektör için tavsiye niteliğinde asgari bir referanstır. Rakamlar piyasa ortalaması, garanti edilen satış bedeli veya yasal olarak otomatik uygulanan tarife değildir. Taraflar sözleşmede çizelgeye atıf yaparsa sözleşmesel önem kazanabilir. Daha yüksek bedel istemeyi de engellemez.

Seçilmiş 2026 tavsiye taban ücretleri şöyledir:

İş kalemi	Tavsiye edilen en az ücret
Uzun metraj sinema filmi senaryosu, hikâye dahil	1.500.000 TL
Bağımsız sinema filmi senaryosu, hikâye dahil	750.000 TL
Ulusal kanal dizisi proje dosyası	1.125.000 TL
Ulusal kanal dizisi bölüm senaryosu	750.000 TL
Yerli dijital platform proje dosyası	780.000 TL
Yerli dijital platform bölüm senaryosu	520.000 TL
Uluslararası dijital platform proje dosyası	1.500.000 TL
Uluslararası dijital platform, Türkiye bölüm senaryosu	1.000.000 TL
Uluslararası dijital platform, global kullanım için ilave bölüm bedeli	1.000.000 TL

SENARİSTBİR ayrıca sinema filmi senaryosunda hikâye dahil bedel için genel yapım bütçesinin en az yüzde 8'ini öneriyor. İlk iki taslak sonrasındaki ek taslak, yeniden yazım ve rötuşlar için ayrı ücretler öngörülüyor.

Ücret listesini sözleşme görüşmesinden hemen önce resmî sitedeki güncel çizelgeden kontrol etmek gerekir. Eski rakamları kopyalamak hızla yanıltıcı hâle gelir.

Ödeme tavsiyesi ile yasal zorunluluğu karıştırma

SENARİSTBİR'in 2026 dokümanı, senaryo bedelinin yüzde 50'sinin yazım öncesi avans, kalan yüzde 50'sinin teslimde ödenmesini öneriyor. Ödemenin yayın veya gösterime bırakılmaması da tavsiye ediliyor.

Bu önemli bir pazarlık referansıdır, ancak her sözleşmeye kendiliğinden giren emredici bir ödeme planı değildir. Kendi anlaşmanda açıkça yer almalıdır.

Vergi konusunda tek cümlelik reçeteye güvenme

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 311 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde senaryo yazarlığına ilişkin örnek bulunur ve ilgili koşullarda yüzde 17 tevkifat uygulanır. 2026 gelir vergisi tarifesinde dördüncü dilim 5.300.000 TL'dir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesindeki istisnanın uygulanması, yıllık kazanç toplamı, kayıt-tescil ve belgelendirme biçimi gibi ayrıntılara bağlıdır.

Bu yüzden "senarist defter tutmaz", "her zaman gider pusulası yeterlidir" veya "asla serbest meslek makbuzu kesilmez" gibi mutlak cümleler güvenli değildir. Çalışma biçimini ve o yılki toplam gelirini mali müşavirle birlikte değerlendir.

Senaryo satışı ne kadar sürer?

Türkiye için yayımlanmış, bütün sektörü temsil eden güvenilir bir ortalama süre verisi yoktur. Süreyi şu değişkenler ciddi biçimde değiştirir:

Projenin film mi dizi mi olduğu
Yapımcının geliştirme takvimi
Kanal ve platformların içerik dönemleri
Projenin yapımcı, yönetmen veya oyuncu bağlayıp bağlamadığı
Fon ve pitching takvimleri
Hak temizliği ve sözleşme görüşmeleri
Revizyon ihtiyacı

Bu nedenle "üç ayda satılır" demek yerine projeni bir satış hattında izle:

Aşama	Takip edilecek bilgi
Hazırlık	Hangi belgeler tamam, son versiyon tarihi ne?
Hedefleme	Kaç güçlü yapımcı eşleşmesi var, gerekçeleri ne?
İlk temas	Kime, ne zaman, hangi kanal ve materyalle ulaşıldı?
Okuma	Kim erişim istedi, hangi versiyonu görüntüledi?
Görüşme	Hangi sorular ve revizyon talepleri geldi?
Teklif	Opsiyon, bedel, süre ve hak kapsamı ne?
Sözleşme	Hukuk kontrolü, imza ve ödeme durumu ne?

Başarıyı yalnızca satıldı veya satılmadı diye ölçersen süreç görünmez kalır. Hangi logline'ın daha çok okuma talebi yarattığını, hangi yapımcı grubunun görüşmeye döndüğünü ve nerede tıkandığını görmelisin.

En sık yapılan dokuz hata

Herkese aynı dosyayı göndermek. Hedefleme yapılmadığını gösterir.
Fikri eser sanmak. Korunan şey soyut fikir değil, özgün biçimde ifade edilmiş eserdir.
Logline yerine tema yazmak. "Aile bağları üzerine bir hikâye" karar vermeye yetmez.
Sonu saklayan sinopsis hazırlamak. Sinopsis seyirciye değil, projeyi değerlendirecek profesyonele yazılır.
İlk e-postaya bütün arşivi eklemek. Karşı tarafın kabul biçimini ve okuma zamanını yok sayar.
Yalnızca büyük şirketlere yönelmek. Format, tür ve ölçek eşleşmesini gözden kaçırır.
Pitch'i olay özeti sanmak. Projenin izleyicisini, üretim gerçekliğini ve talebi görünmez bırakır.
Ücret ile hak kapsamını ayırmamak. Yüksek görünen tek seferlik bedel, çok geniş ve uzun süreli hak devrini gizleyebilir.
Meslek birliği tavsiyesini yasa gibi aktarmak. Taban fiyatlar ve örnek sözleşme koşulları güçlü referanstır. Fakat sözleşmeye yazılmadıkça her ilişkide otomatik hüküm değildir.

Sık sorulan sorular

Senaryomu doğrudan Netflix'e gönderebilir miyim?

Hayır. Netflix, talep edilmemiş senaryo ve fikirleri doğrudan incelemediğini belirtir. Projenin Netflix ile mevcut ilişkisi bulunan yapımcı, temsilci, avukat, menajer veya sektör yöneticisi üzerinden iletilmesi gerekir.

Senaryomu birden fazla yapımcıya gönderebilir miyim?

Münhasır bir opsiyon, ilk görüşme hakkı veya başka bir kısıtlama imzalamadıysan farklı yapımcılarla görüşebilirsin. Ancak her kurumun başvuru koşulunu kontrol et ve aynı anda yürüyen ciddi görüşmelerde şeffaf ol. Opsiyon imzaladıysan sözleşmedeki süre ve kapsam belirleyicidir.

Senaryoyu göndermeden önce noter onayı gerekir mi?

Hayır. Telif hakkının doğması için noter veya kayıt-tescil zorunlu değildir. Bununla birlikte uyuşmazlık halinde eser sahipliğini, tarihi ve hangi versiyonun paylaşıldığını gösterecek düzenli delil oluşturmak önemlidir. İsteğe bağlı kayıt-tescil, nitelikli zaman damgası, sürüm geçmişi ve erişim kaydı birlikte daha sağlam bir düzen sağlar.

Yapımcıya tam senaryo mu, sinopsis mi gönderilir?

Hedef kurumun kabul politikasına göre değişir. İlk temasta logline ve kısa proje bilgisiyle izin istemek, talep üzerine sinopsis, tretman veya tam senaryoyu kontrollü biçimde paylaşmak çoğu durumda daha düzenli bir yöntemdir. Açık çağrı belirli belgeler istiyorsa listeye aynen uy.

Senaryo proje dosyası kaç sayfa olmalı?

Tek bir standart yoktur. 2026 Köprüde Buluşmalar uzun metraj projeleri için en fazla 270 karakter logline, en fazla 1.800 karakter sinopsis ve 7-15 sayfa tretman istedi. Dizi proje dosyası ise karakterler, dünya, sezon akışı ve bölüm taslakları nedeniyle daha kapsamlı olabilir. Hedef başvurunun güncel kılavuzu her zaman genel tavsiyeden önce gelir.

Senaryo satışı için yapımcı bulmak zorunlu mu?

Her durumda yasal bir zorunluluk değildir. Fakat birçok önemli geliştirme ve ortak yapım kanalında pratik olarak gereklidir. Köprüde Buluşmalar'ın 2026 başvuruları yapımcı tarafından yapıldı. 12 Punto'nun uzun metraj kategorisi de yapım şirketlerine açıktı. Doğru yapımcı, senaryoya yalnızca para değil, geliştirme, finansman, kanal, platform ve dağıtım erişimi getirir.

Senaryomun değerini nasıl belirlerim?

Format, mecra, proje dosyasının kapsamı, yazım ve revizyon yükü, verilen hakların süresi ve coğrafyası, türev haklar ve yapım bütçesi birlikte değerlendirilmelidir. SENARİSTBİR'in güncel taban fiyat çizelgesini başlangıç referansı olarak kullan. Rakamı tek başına değil, karşılığında verdiğin haklarla birlikte pazarlık et.

Senaryomu Word'de yazdım, sorun olur mu?

İçerik açısından olmaz, sunum açısından olabilir. Sektör standardı format okuyanın metni tanıdık bir hızda okumasını sağlar. Standart dışı dosya ilk sayfada olumsuz sinyal verir. Göndermeden önce metni sektör biçimine dönüştür ve PDF olarak paylaş.

Senaryo raporu almak gerekir mi?

Zorunlu değil ama yaygın bir uygulama. Senaryo doktoru veya dramaturg olarak adlandırılan kişi metne rapor yazar. SENARİSTBİR'in Ocak 2026 çizelgesinde bu iş senaryo bedelinin yüzde 10'u olarak tanımlanır ve yapımcı tarafından ödenir. Rapor yazan kişi eser sahibi değildir, telif hakkına sahip olmaz.

Senaryo satmak ne kadar sürer?

Türkiye için güvenilir bir sektör ortalaması yayımlanmış değildir. Projenin formatı, yapımcının takvimi, fon ve yayın dönemleri, bağlı ekip ve revizyon ihtiyacı süreyi değiştirir. Süre tahmini yerine ilk temas, okuma, görüşme, teklif ve sözleşme aşamalarını ayrı ayrı takip et.

Sonuç: İyi senaryo yalnızca yazılmaz, doğru masaya taşınır

Senaryo satmak şans oyunu değil. Ama yalnızca yazarlık becerisiyle çözülen düz bir süreç de değil.

Güçlü metin başlangıçtır. Onu satılabilir projeye dönüştüren şey doğru format, anlaşılır pitch paketi, yapımcı eşleşmesi, güvenli paylaşım, temiz hak zinciri ve dengeli sözleşme.

Üç cümlede özet:

Dosyanı yüz kişiye göndermek yerine, neden uygun olduğunu bildiğin kişilere doğru bilgilerle görünür kıl. Ücret konuşurken yalnızca rakamı değil, verdiğin hakları konuş. Projeni korurken erişimi tamamen kapatma, kime hangi versiyonu hangi koşulla gösterdiğini yönet.

Çünkü iyi senaryo saklanmaz. Doğru kişi tarafından, doğru bağlamda keşfedilir.

Hukuki ve mali uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık değildir. Sözleşme imzalamadan önce FSEK alanında çalışan bir hukukçuya, vergi uygulaması için mali müşavire danış.

Kaynaklar

SENARİSTBİR, Ocak 2026 Taban Fiyat Çizelgesi
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Telif Hakkının Özellikleri
Kültür ve Turizm Bakanlığı, İsteğe Bağlı Kayıt-Tescil
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
BTK, E-imza ve Zaman Damgası Sık Sorulan Sorular
İKSV, 2026 Köprüde Buluşmalar Film Geliştirme Platformu Yönetmeliği
İKSV, 2026 Film Geliştirme Platformu Seçkisi
TRT Haber, 12 Punto 2026 Başvuru ve Finalist Verileri
Netflix, How Ideas Are Pitched to Netflix
Screen Australia, Story Documents: Drama
SE-YAP, Yapımcı Üye Listesi
Gelir İdaresi Başkanlığı, 311 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
Gelir İdaresi Başkanlığı, 2026 Gelir Vergisi Tarifesi